两

Esda tuting! “两/ [liǎng] / ikki” va “二 / [ èr] / ikki”ning farqi. “两” maxsus soʻz boʻlib, maʼnosi “二” bilan bir xil, lekin ishlatilishida farqlar mavjud. Quyida ularning farqlarini koʻrib chiqamiz. 1. Raqamni sanash va oʻqish borasida. Birlik va oʻnlik raqamlarda “二 / [ èr]” deyiladi, “两 / [liǎng]” deyilmaydi: 一二三四五 [yī èr sān sì wǔ] bir, ikki, uch, toʻrt, besh. Bu oʻrinda “二”ni “两”ga oʻzgartirish mumkin emas. Shuningdek, “十二、二十、二十二” / [shíʼèr, èrshí, èrshíʼèr] / oʻn ikki, yigirma, yigirma ikki / deyiladi, “十两、两十、两十两” deyish mumkin emas. 百 [bǎi] yuz, 千 [qiān] ming, 万 [wàn] oʻn ming, 亿 [yì] yuz million raqamlarida esa “二”, “两” ikkisini ham ishlatish mumkin, lekin “百/yuz” oldidan “二” koʻproq ishlatilsa, “千/ming, 万/oʻn ming, 亿,/yuz million” oldidan “两 / [liǎng]” koʻroq ishlatiladi, masalan, “ikki yuz yigirma ikki million yuan”ni 二亿二千二百万元 [èr yì èr qiān èr bǎi wàn yuan] desa ham boʻladi, 两亿两千两百万元 [liǎng yì liǎng qiān liǎng bǎi wàn yuan] desa ham boʻladi. 2. Narsalarning tartibini bildiruvchi tartib sonlarda. Odatda “二/ [èr]” ishlatiladi, “两 / [liǎng]” kamdan-kam ishlatiladi. Masalan, “二号楼” [èr hào lóu] “2-bino, 2-uy”, “二年级二班” [èr nián jí èr bān] “2-sinf/kurs 2-guruh” deyiladi, “两楼, 两班” deyish mumkin emas; “老二 [lǎo èr] ikkinchi farzand, 第二 [dì èr] ikkinchi, 初二 [chū èr] Oy taqvimi boʻyicha 2-yanvar” deyiladi, “老两, 第两, 初两” deyish mumkin emas; “二号 [èr hào] 2-raqam, 二路车 [èr lù chē] 2-avtobus” deyiladi, ammo Xitoyning baʼzi hududlarida odamlar bu oʻrinda “二/[èr]/ikki”ni “两/[liǎng]” ham deb aytishadi, lekin bu hali rasman tasdiqlanmagan. 3. Oʻnlik kasrlar, foizlarda “二/ [èr]” deyiladi, “两” deyilmaydi. Masalan, “零点二 [líng diǎn èr] nol butun oʻndan ikki (0.2)” deyiladi, “零点两” deyilmaydi; “二点一 [èr diǎn yī] ikki butun oʻndan bir (2.1), 二点五 [èr diǎn wǔ] ikki butun oʻndan besh (2.5)” deyiladi, “两点一, 两点五” deyilmaydi; “五分之二 [wǔ fēn zhī èr] beshdan ikki (2/5), 百分之二十二 [bǎi fēn zhī èrshíʼèr] yigirma ikki foiz (22%)” deyiladi, “五分之两, 百分之两十两” deyilmaydi; “二分之一 [èr fēn zhī yī] ikkidan bir qismi, 三分之二 [sān fēn zhī èr] uchdan ikki qismi” deyiladi, “两分之一, 三分之两” deyilmaydi. 4. Miqdor soʻzlar bilan qoʻllanilishi. Miqdor soʻzlar bilan odatda “二 / [ èr]” ham, “两 / [liǎng]” ham ishlatiladi, “两” ishlatiladigan oʻrinlar koʻproq. Masalan, 二个 [èr gè] (ikkita), 二只 [èr zhī], 二位 [èr wèi] (ikki nafar), 二对 [èr duì] (ikki juft) va 两个 [liǎng gè] (ikki dona, ikkita), 两只 [liǎng zhī], 两位 [liǎng wèi] (ikki nafar), 两对 [liǎng duì] (ikki jift) ham deyish mumkin, bu oʻrinda “两” ishlatilishi koʻproq uchraydi. Oʻlchov birliklarini anglatadigan miqdor soʻzlar oldidan ham “二 / [ èr]” va “两 / [liǎng]” ikkisini ham ishlatish mumkin. Masalan, “二斤 [èr jīn] ikki jin (jin – 0.5 kg), 二升 [èr shēng] ikki litr” yoki “两斤 [liǎng jīn] ikki jin (jin – 0.5 kg), 两升 [liǎng shēng] ikki litr” desa ham boʻladi. “两/[liǎng]”ning shevalarda koʻproq ishlatilishi taʼsirida uning qoʻllanish doirasi asta-sekin kengayib bormoqda.